Με συγκίνηση και σεβασμό στη Μνήμη των 149 θυμάτων κορυφώθηκαν στις 2 Σεπτεμβρίου στον Χορτιάτη οι τριήμερες εκδηλώσεις του Δήμου Πυλαίας – Χορτιάτη για την 82η επέτειο του Ολοκαυτώματος. Ένα τριήμερο Μνήμης και Τιμής αφιερωμένο στους πατριώτες μας που δολοφονήθηκαν στις 2 Σεπτεμβρίου 1944, αλλά και στη διατήρηση της ιστορικής Μνήμης ενός από τα μεγαλύτερα εγκλήματα της ναζιστικής θηριωδίας στην πατρίδα μας.
«82 χρόνια μετά, το τραύμα του Χορτιάτη παραμένει ανεπούλωτο. Οι 149 συμπολίτες μας που χάθηκαν από τη ναζιστική θηριωδία είναι κομμάτι της ιστορίας και της Μνήμης αυτού του τόπου. Χρέος μας είναι να κρατήσουμε τη Μνήμη ζωντανή και να τη μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές. Πιστοί στα λόγια της μεγάλης Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ η οποία από τον τύμβο του Χορτιάτη είχε πει πως όλοι εμείς οι πολιτισμένοι άνθρωποι όταν ακούμε για φασισμό, οφείλουμε να βάζουμε μπροστά τον πολιτισμό μας, σε αντίθεση με τους ναζί που προτάσσουν το περίστροφό τους. Τιμήσαμε για μία ακόμη χρονιά τα αθώα θύματα του Ολοκαυτώματος αναδεικνύοντας τη συλλογική Μνήμη του τόπου μας. Μπορεί ο Χορτιάτης να είναι ένα μικρό χωριό της πατρίδας μας, όμως το Ολοκαύτωμα της 2ας Σεπτεμβρίου του 1944, τον καθιστά ένα παγκόσμιο μνημείο αντίστασης απέναντι στο φασισμό. Γνώση. Μνήμη. Ειρήνη. Δεν Ξεχνάμε. Αθάνατοι οι 149 αδερφοί μας. Αιωνία τους η Μνήμη», δήλωσε σχετικά ο Δήμαρχος Πυλαίας – Χορτιάτη και Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, Ιγνάτιος Καϊτεζίδης.
Κεντρική ομιλήτρια στον τύμβο των θυμάτων ήταν η Κατερίνα Σταυρίδου, απόφοιτη του Λυκείου Χορτιάτη και σημαιοφόρος του σχολείου της που στις φετινές Πανελλαδικές Εξετάσεις εισήχθη στην Ιατρική Σχολή. Με τη δική της παρουσία, η νέα γενιά του Χορτιάτη πήρε τη σκυτάλη της ιστορικής μνήμης, στέλνοντας το δικό της μήνυμα απέναντι στη λήθη, τον φασισμό και το μίσος. Όπως η ίδια η 18χρονη Χορτιατινή δήλωσε: «Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή από το να είσαι απόγονος των Ηρώων του τόπου σου, των ανθρώπων που έφυγαν από τη ζωή γονατιστοί για να περπατάμε σήμερα όρθιοι και ελεύθεροι»
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν στις 31 Αυγούστου με τον Ιστορικό Περίπατο Μνήμης στους χώρους του Μαρτυρίου. Ακολούθησε η 21η Ποδηλατοδρομία Ειρήνης, ενώ το βράδυ πραγματοποιήθηκε η συναυλία «Η Μνήμη γίνεται Τραγούδι – Η Ιστορία γίνεται Φως», με τον Πασχάλη Τόνιο, τη Μαίρη Δούτση και τη Μομώ Βλάχου.
Την 1η Σεπτεμβρίου τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στον φούρνο Γκουραμάνη, στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε η 10η Λαμπαδηφορία Ειρήνης, και το βράδυ έλαβε χώρα στο Πέτρινο Γυμνάσιο του Χορτιάτη η μουσική παράσταση «Πενθούμε την απώλεια, Γιορτάζουμε τη μνήμη», με τον Λουδοβίκο των Ανωγείων, τη Μαρίνα Δακανάλη, τη Μαρία Καραμούζα και την Εμμανουέλα Μαργιούλα.
Το πρωί της 2ας Σεπτεμβρίου τελέστηκε στον Βυζαντινό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και ακολούθησε το 82ο Αρχιερατικό Μνημόσυνο ενώ στη συνέχεια τελέστηκε Αρχιερατικό Τρισάγιο στο Μνημείο Θυμάτων του Ολοκαυτώματος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως κ. Βαρνάβα. Ακολούθησαν το συγκλονιστικό προσκλητήριο των νεκρών, η κατάθεση στεφάνων στη Μνήμη των 149 θυμάτων ενώ η λήξη των εκδηλώσεων Μνήμης και Τιμής σήμανε με την ανάκρουση του Εθνικού μας Ύμνου.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 1944, τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής εισέβαλαν στον Χορτιάτη και δολοφόνησαν 149 ανθρώπους, στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά. Ανάμεσα στα θύματα 51 παιδιά, ακόμη και βρέφη και νήπια. Σπίτια λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκαν, ενώ δεκάδες κάτοικοι βρήκαν φρικτό θάνατο στον φούρνο Γκουραμάνη και στην οικία Νταμπούδη.
Το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη έχει καταγραφεί ως ένα από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα της ναζιστικής κατοχής στην Ελλάδα. Ο Δήμος Πυλαίας – Χορτιάτη ανήκει στους χαρακτηρισμένους Μαρτυρικούς Δήμους της χώρας και αποτελεί ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Δικτύου Μαρτυρικών Χωριών και Πόλεων της Ελλάδος.
