Είναι πλέον προφανές ότι ο κ. Χατζηδάκης έχει πάρει ξεκάθαρες αποστάσεις και από την πολιτική προστασίας του περιβάλλοντος αλλά και από τις δημοκρατικές διαδικασίες της διαβούλευσης και του διαλόγου.
Μετά τον αντιπεριβαλλοντικό νόμο 4685/20 που πέρασε αιφνιδιαστικά από τη Βουλή μέσα στην πανδημία με περιορισμένη συμμετοχή βουλευτών και φορέων, μετά τα νομοσχέδια και τις τροπολογίες που καταθέτει κατ’ επανάληψη στη Βουλή Παρασκευή μεσάνυκτα, επέλεξε να θέσει σε δημόσια διαβούλευση δύο κρίσιμα θεσμικά κείμενα, για τη χωροταξία και τα απορρίμματα μέσα στον Αύγουστο, μειώνοντας το δημόσιο διάλογο και τις διαδικασίες διαβούλευσης.
Η δημόσια διαβούλευση για τον Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων, εν μέσω θερινών αδειών, από τις 6 έως τις 21 Αυγούστου, επιβεβαιώνει ότι ο κ. Χατζηδάκης δεν θέλει να δώσει την ευκαιρία σε Αυτοδιοίκηση, τοπική και περιφερειακή, αλλά και σε ακαδημαϊκούς, επιστημονικούς, επιμελητηριακούς και επαγγελματικούς φορείς να διατυπώσουν θέσεις και κριτική.
Οι λόγοι είναι προφανείς: η κυβέρνηση ΝΔ υποτιμά τις διαδικασίες κοινωνικής συμμετοχής και διαλόγου και παράλληλα επιδιώκει να κρύψει ένα αναχρονιστικό σχέδιο για τη διαχείριση των αποβλήτων, το οποίο αμφισβητεί την κυκλική οικονομία, την ανακύκλωση και την ευρωπαϊκή στρατηγική και περιέχει:
1. Προώθηση της καύσης απορριμμάτων σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή στρατηγική που ξεκαθαρίζει ότι η κατασκευή νέων μονάδων καύσης ιεραρχικά είναι η τελευταία επιλογή και ότι τέτοιες μονάδες δεν χρηματοδοτούνται πλέον από ευρωπαϊκούς πόρους και δεν αποτελούν βιώσιμες επενδύσεις. Ο κος Χατζηδάκης θέτοντας υποκριτικά και επικοινωνιακά τον ανέφικτο στόχο για 10% ταφή έως το 2030 στοχεύει στην αντικατάσταση του μονόδρομου της ταφής με τον μονόδρομο της καύσης, ενώ όλη η Ευρώπη έχει περάσει στη στρατηγική πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης.
2. Εκχώρηση όλων των έργων απορριμμάτων σε ιδιώτες, χαρίζοντάς τους ευρωπαϊκές και δημόσιες χρηματοδοτήσεις, με απώλεια περιουσίας των ΟΤΑ και υποθήκευση των δημοτικών τελών για δεκαετίες, εις βάρος των πολιτών και των επιχειρήσεων των τοπικών κοινωνιών. Και μάλιστα σε μια περίοδο που το συντριπτικό ποσοστό των ΟΤΑ και ΦΟΔΣΑ γυρίζει την πλάτη στα ΣΔΙΤ Χατζηδάκη επιλέγοντας μονάδες επεξεργασίας με δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους, ως δημόσια έργα, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του ιδιωτικού τομέα, με βάση τις προκηρύξεις που ξεκίνησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.
3. Αδυναμία και άρνηση εφαρμογής της μεταρρύθμισης του ΣΥΡΙΖΑ για τα κίνητρα της ανακύκλωσης και τα αντικίνητρα της ταφής, την εφαρμογή τιμολογιακής πολιτικής με βάση την ιεραρχία των μεθόδων διαχείρισης απορριμμάτων της ΕΕ (ΦΕΚ Β’ 1277/2019), την εισφορά κυκλικής οικονομίας (άρθρο 55, Ν. 4609/2019), την επιβολή τελών σε επιχειρήσεις με βάση τον οικολογικό σχεδιασμό των προϊόντων (Ν. 4496/17). Τα αποτέλεσμα είναι να μην πληρώνουν χαμηλότερα τέλη οι πολίτες και οι Δήμοι που ανακυκλώνουν και να μην εφαρμόζεται η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» στις επιχειρήσεις που δεν στηρίζουν την ανακύκλωση.
4. Ανυπαρξία ουσιαστικής στρατηγικής για την ανακύκλωση, η οποία έχει οδηγήσει σε καθυστέρηση παράδοσης εξοπλισμού στους Δήμους και εφαρμογής της χωριστής συλλογής των 4 ρευμάτων, ενώ γίνονται υποχωρήσεις ως προς τις υποχρεώσεις των Συλλογικών Συστημάτων και αθέμιτες πρακτικές εις βάρος της ανακύκλωσης.
5. Καθυστέρηση της χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων, που ενώ ήταν υποχρεωτική από το 2018, με δεσμευμένους πόρους από το ΕΣΠΑ για το σκοπό αυτό, έχει ήδη “πάρει παράταση” για το τέλος του 2022 μετά την τελευταία αντιπεριβαλλοντική προσπάθεια “εκσυγχρονισμού” του Ν. 4685/2020.
6. Καθυστέρηση της ελληνικής βιομηχανίας ανακύκλωσης και κυκλικής οικονομίας επενδύοντας στον στρατηγικό αντίπαλό της, αυτόν της «καύσης των πάντων», που δημιουργεί όμως κέρδη σε λίγους και σίγουρα όχι στο περιβάλλον.
Η κυβέρνηση ΝΔ με την πρόταση της για το νέο ΕΣΔΑ επιστρέφει σε απαρχαιωμένες λογικές στα απορρίμματα επιδιώκοντας να κάνει το χατήρι σε λίγους μεγαλοεργολάβους, αδυνατώντας να αντιληφθεί τον δυναμικά εξελισσόμενο χώρο της κυκλικής οικονομίας αλλά και τις ανάγκες του περιβάλλοντος και της χώρας.
Επειδή είναι απολύτως απαράδεκτο να κρύψει τα αντιπεριβαλλοντικά του σχέδια για τα απορρίμματα στις δύο εβδομάδες του Αυγούστου, ο κος Χατζηδάκης οφείλει να δώσει «την ουσιαστική δυνατότητα σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για συμμετοχή σε ένα γόνιμο και συνεχή διάλογο», όπως αναφέρει ψευδεπίγραφα και το κείμενο του ΕΣΔΑ. Και ας μην κοροϊδευόμαστε, δεν αποτελεί διαβούλευση η επίσκεψή του σε αυτοδιοικητικούς φορείς χωρίς να υπάρχει ακόμα η μελέτη και η ανάρτηση του κειμένου, που ολοκληρώθηκαν αυτή την εβδομάδα. Τέλος του θυμίζουμε ότι η συζήτηση για το νέο Εθνικό Σχεδιασμό οφείλει να γίνει στις αρμόδιες Επιτροπές της Βουλής και το σύνολο της διαβούλευσης να ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο πριν το Υπουργικό Συμβούλιο.
